kerk_oostwoud

Adres:

  • Oosteinde 44, 1678 HT Oostwoud

Koster

  • K.J. Kool, telefoon: 0229 – 50 73 29
  • C. Koetsier, telefoon: 0229 – 20 20 16

Over de PG THOMAS kerk in Oostwoud

Geschiedenis

Het dorp Oostwoud is ontstaan in de hoge middeleeuwen als veenontginning. In 1519 is er sprake van de bouw van een nieuwe kerk. Oostwoud moet in 800 al een kerkje hebben gehad. Dat kan, want het Christendom kwam al in de 7e eeuw in Holland. Deze eerste kerk was maar klein en werd in 1519 door een andere vervangen. Samen met Wervershoof en Opperdoes werd Oostwoud in die tijd door 1 pastoor bediend.

De Oostwoudse dorpskerk is niet heel oud, heeft geen imponerende afmeting, is noch rijk versierd met een overdaad aan natuursteen of iets dergelijks, eenvoudig gebouwd en toch past hij bijzonder goed in de oude kern van het dorp! Heeft zijn schoonheid verkregen door zijn ‘Hollandse’ houten kap en is boeiend door zijn ingenieuze en sobere constructie

De PG THOMAS Kerk Oostwoud is een eenbeukige kerk. Volgens een gedenksteen stamt deze kerk uit 1753. Deze ingemetseld steen is voorzien van de volgende inscriptie:

“HENDRIK BACKER ZOON VAN PETRUS BACKER PREDIKANT ALHIER HEEFT AAN DIT GEBOUW DE EERSTE STEEN GELEGD DEN 30 MAY 1753”

Meer informatie en foto’s

Het gebouw

In 1753 gebouwd ter vervanging van een zeer oude kerk, eertijds gewijd aan St. Gangulphus.

De kerk is een eenschepig gebouw met vijfzijdige sluiting, waaraan eind 19e eeuw een noordelijke, eveneens vijfzijdig gesloten uitbouw is toegevoegd. De gemetselde kolommen aan de buitenmuren, de gezwenkte ‘steunberen’, zijn in kruisverband gemetseld. In dit muurwerk bevinden zich ook de ‘spitsbogige’ vensters. Boven op de westgevel staat een ‘dakruiter’ schrijlings geplaatst.

Consitoriekamer
Van belang is de in ambachtelijk-traditionele trant uitgevoerde Consistoriekamer, die een 19de-eeuwse uitbreiding vormt op de kerk. Deze consistoriekamer staat aan de oostzijde van het koor. De Consistoriekamer is gebouwd op rechthoekig noord-zuid georiënteerd grondplan. De consistoriekamer heeft één bouwlaag onder zadeldak met zwarte pan. Het muurwerk van de consistoriekamer is opgetrokken in rode baksteen, de geveltoppen hebben verticaal beschot met geschulpte onderrand. De kap heeft gladde windveren met topmakelaar aan de voorzijde en rechte gootlijsten. De symmetrische voorzijde heeft een centrale paneeldeur.

De deur wordt bereikt via een eenvoudige trap in natuursteen. Aan weerszijden van de deur bevindt zich elk een zesruits schuifvenster, evenals het deurbovenlicht voorzien van afgeronde bovenhoeken. De rechterzijde heeft twee getoogde zesruits schuifvensters, de linkerzijde één getoogd zesruitsvenster. Waardering De consistoriekamer is van algemeen belang uit architectuur- en cultuurhistorisch oogpunt als gaaf voorbeeld van een 19de-eeuwse consistoriekamer. De consistoriekamer heeft ensemblewaarde in relatie tot de aangrenzende kerk.

De toren
De dakruiter bevindt zich boven de westgevel.

De klok

De klok, die in 1865 is aangebracht, is ongeveer 99cm hoog en heeft een diameter van 1,15 meter. Hij is gegoten door Hendricus Nieman te Enkhuizen in 1616. De klok heeft een fraai ornament met een opschrift:

“ARIAN HERBBITSEN SIMEN ARIANSEN MERTEN JANSONS CORNELIS SIMSEN OOM IAN CORNELISEN, CANLVF ISBRANSEN ANNO 1616

SI DEVS PRO NOBIS QVIS CONTRA NOS HENRICVS NIEMAN ME FECIT ENCHHVSIAE”

De klok werd op 18 maart 1943 uitgenomen en naar Spijk bij Leerdam verzonden en opgeslagen. Na de oorlog is de klok in Groningen teruggevonden. Het mechanische torenuurwerk is van Batstra, uit circa 1880, en is later voorzien van een elektrische opwinding.

Het interieur

De koorsluiting bevindt zich (zoals gebruikelijk is bij Nederlandse kerken) in de oostzijde van de kerk en is vijfzijdig. Aan de oostzijde is aan het einde van de negentiende eeuw (wegens ruimtegebrek) een uitbouw naar noordelijke richting gekomen.
De symmetrische voorzijde heeft een centrale paneeldeur. De deur wordt bereikt via een eenvoudige trap in natuursteen. Aan weerszijden van de deur bevindt zich elk een zesruits schuifvenster, evenals het deurbovenlicht voorzien van afgeronde bovenhoeken. De rechterzijde heeft twee getoogde zesruits schuifvensters, de linkerzijde één getoogd zesruitsvenster.

Van het interieur vals op de zwart gelakte preekstoel, die vroeger tegen de koorsluiting was opgesteld, en is versierd met zware kussenpanelen.

Natuurlijk bezit de kerk ook koperwerk o.a. twee bijzondere stukken.
Aan de voet van de preekstoel een koperen doopbekkenarm met bekken (uit 1700) en op het doophek een fraaie koperen lezenaar (uit 1800).

Kijkt men verder rond dan val het psalmbordje met een Lodewijk XV decoratie van het jaar 1769 op.

Het orgel

Het orgel is in 1874 gebouwd door de fa. L.van Dam en Zn. te Leeuwarden. Een instrument, zeer laat voor beeld voor het bewaard blijven van de 18e eeuwse orgelbouwprincipes. De fa. Van Dam bouwde vanaf de laatste kwart der 18e eeuw, als leerlingen van de uit de Schnitgerschool voortkomende A.A.Hinsz, tot 1925 orgels. In 1862 waren zij het die het orgel van de Bonifaciuskerk te Medemblik repareerden en veranderden na een blikseminslag, waarbij het unieke klankbeeld van dit Oud-hollandse orgel getrouw werd nagevolgd.

Bij het Oostwoudse orgel zijn voor het eerst porceleinen plaatjes voor registersbenamingen gebruikt. De intonatie van het orgel is origineel uit de bouwtijd.

De dispositie luidt:
Manuaal I, Hoofdwerk                  Manuaal II, Bovenwerk
Bourdon 16                                      Salicionaal 8
Prestant 8                                        Roerfluit 8
Holpijp 8                                          Gamba 8
Octaaf 4                                            Salicet 4
Roerfluit 4                                       Fluit 4
Quint 2 2/3                                     Vox Celeste 4
Octaaf 2                                            Clarinet 8
Cornet                                              pedaal aangehangen
Trompet 8 b/d
Op deze  website kunt u meer over het orgel bekijken.